Istorijat

Godine 1905 rentgenski snimak šake kralja Petra I Karađorđevića koji je načinio dr Nikola Krstić otvorio je put modernoj ortopediji u Srbiji. U Beogradu su tad, jednog decembarskog dana, rentgenskim aparatom zabeležene radiografije urođenog iščešenja kuka kao i tuberkuloze kolena i kuka, čime je upisano novo poglavlje naše medicinske nauke. Interesovanje za radiografije skeletnog sistema postajalo je sve značajnije i tada se u istoriji naše medicinske prakse prvi put spominje izraz ortopedija. To je trenutak kada ortopedija počinje da se razvija kao specijalne grane hirurgije. Tada aktuelne tuberkuloze koštano zglobnog sistema, hematogeni osteomijelitis, poliomijelitis, razvojni poremećaji kuka činili su osnovnu problematiku tog vremena a nova dostignuća činila su da se ovi poremećaji dovedu pod kontrolu. Snažnim razvojem industrije i saobraćaja, broj povreda počeo drastično da raste tako da je i traumatologija zahtevala svoje mesto. Sve do 1919 godine traumatologija je u procesima lečenja bila vezana za opštu hirurgiju, tada, dr Nikola Krstić jednovremeno kada i Sir Robert Jones u Velikoj Britaniji, objedinio ortopediju sa traumatologijom koštano-zglobnog sistema čime je današnja orijentacija ortopedske hirurgije dobila konačan profil.

Velika epidemija poliomijelitisa ostavila je veliki broj deformiteta čime je nastala potreba za izgradnjom jedne velike bolnice ortopedskog tipa. Specijalna dečija bolnica za osteoartikularnu tuberkulozu i poliomijelitis kasnije nazvana Specijalna ortopedsko-hirurška bolnica “Banjica” počinje da se gradi 1955 godine dok je prvog pacijenta primila 1961 godine kada je u Srbiji bilo samo 15 ortopeda. Dr Branko Radulović, koji je tada bio u zvanju docenta beogradskog Medicinskog fakulteta, bio je imenovan da sa stručne strane upravlja bolnicom. Tako je postao osnivač i dugogodišnji direktor 1958-1980 god. “Banjica” je u tom periodu imala status vodeće i najveće ortopedsko hirurške ustanove u SFRJ sa velikim ugledom i u inostranstvu. Službe koje su razvijene u tom periodu za moderno lečenje oboljenja, deformiteta i povreda koštano-zglobnog i mišićnog sistema donele su joj taj status.  Problematika ortopedije danas, značajno se razlikuje od one koja je bila aktuelna 60-tih godina. Osteoartikularne tuberkuloze, poliomijelitis su značajno ređi, prevencijom i zdravstvenim prosvećivanjem smanjeni su urođeni deformiteti kuka a antibiotici smanjuju incidencu endogenog – hematogenog osteomijelitisa. Traumatologija, ubrzanjem i promenom načina života pokazuje određeni rast ali izazovi struke, tehnološkim napretkom postaju sve veći. Aloartroplastična hirurgija, ligamentoplastika, razvoj novih materijala samo su naznake kretanja moderne ortopedije.